Dennis Bergkamp: "Sự Tĩnh lặng và Tốc độ: Câu chuyện của tôi" - Chương 1

Chương 1: BỨC TƯỜNG

“Nếu bạn quen với tiếng ồn, thì bạn khó mà có thể chú ý tới nó”, Dennis mỉm cười nói.

Chúng tôi đang đứng cách nhà hồi nhỏ của Dennis vài yard ngay cạnh con đường cao tốc A10 (i) chạy quanh Amsterdam. Cho đến tận những năm 1950, con đường vẫn là cánh đồng đầy bùn đất với những đàn bò gặm cỏ trên khoảnh đất đậm chất miền Tây của thành phố. Vào những năm 1970 khi mà gia đình Bergkamp chuyển tới sống tại đây thì việc xây dựng mới được bắt đầu. Chập chững biết đi, ngồi trên ghế cạnh cửa sổ, Dennis chú ý đến những chiếc xe tải chở cát, máy xúc, cần cẩu ở công trường. Hiện nay, cây cối và hàng rào cửa kính giúp làm giảm tiếng ồn giao thông, tuy nhiên trong những năm 1970, chẳng có gì nằm ở giữa những dòng xe cộ gầm rú kia cả. Hồi tưởng lại khiến Dennis cảm thấy vui. Dennis thậm chí còn nhớ khi con đường được hoàn thành và trở nên hữu ích như thế nào. “Khi hoàn thành, nó chạy quanh thành phố, và tôi chỉ mất có 6 phút để đến nơi tập luyện. Nếu đi qua phố, tôi sẽ phải mất tới 45 phút”. Khi chúng tôi đi dạo quanh khu nhà thơ ấu, tất cả đều là những kỉ niệm hạnh phúc của anh ấy.

Dennis là con út trong một gia đình Công giáo chăm chỉ, mộ đạo có 4 người con trai. Cha anh, Wim, là một người thợ thủ công nhã nhặn với đôi mắt sáng, đồng thời cũng là một con người cầu toàn. Ông làm việc với tư cách một người thợ điện, chơi bóng với câu lạc bộ Wilskracht (cái tên mang ý nghĩa ‘sức mạnh ý chí’) và yêu thích làm ra và sửa sang các thứ: bàn ghế, đồ chơi, bất cứ thứ gì. Bà mẹ, Tonny, là một vận động viên thể giục phong trào giỏi khi còn trẻ, đã chuyển gia đình về nơi đây, trên đường James Rosskade (ii) (gọi tắt – ‘Kade’). Bà yêu thương cả bốn đứa con trai và nổi tiếng về tấm lòng ấm áp, tình cảm hàng xóm thân thiện.

Dennis bước qua vỉa hè, tiến đến lối vào ngôi nhà số 22. “Hãy nhìn lên ngay tầng trệt: đó là phòng ngủ của tôi. Và đây là nơi chúng tôi chơi bóng, ngay trên vỉa hè”. Ngôi nhà dường như đã cũ nát, nhưng Dennis không bận tâm cho lắm. Anh ngước nhìn đăm chiêu lên bức tường gạch và ban công lộn xộn với vẻ mặt hạnh phúc. Anh cười rạng rỡ. “Cũng có thể nói tôi đã có một tuổi thơ hoàn hảo ở đây”.

Bóng đá là một phần quan trọng của điều đó. Các chàng trai nhà Bergkamp – Wim Jr (iii), Ronald, Marcel và Dennis – không chỉ chơi bóng ở trên phố mà còn ở hành lang căn hộ và trên những thảm cỏ ở quanh khu vực. Khi người bảo vệ và chú chó to của mình đi vắng, bọn trẻ thậm chí còn sử dụng sân cỏ thật ở phía xa đường cao tốc, băng qua một đường hầm và một phiến gỗ lớn bắc qua đường ống nước. Những trận cầu được chiếu trên ti-vi là rất hiếm hoi so với bây giờ. Chiều thứ Bảy, cả gia đình lại nhanh chóng đến quán Mass ở gần nhà thờ thánh Joseph, nhưng chỉ sau khi xem xong chương trình bóng đá Đức trên ti-vi. Trận chung kết cúp FA, một trong những trận đấu hiếm hoi của bóng đá Anh được tường thuật trực tiếp, là một bữa tiệc đặc biệt. Mọi người cho rằng Dennis được đặt tên theo cầu thủ yêu thích của cha mình, Denis Law. Đúng là như vậy. Tuy nhiên lại có chút khác nhau về đánh vần, chúng ta phải cám ơn Wim Jr, khi đó 10 tuổi, và Ronald, 7 tuổi, cả hai cùng cho rằng “Dennis” nghe sẽ “ít con gái hơn” so với Denis (*). Em trai út của họ lớn lên giống Glen Hoddle hơn.  “Tôi không chắc là bởi tại sao, nhưng có một thứ luôn khiến tôi đam mê, đó chính là kiểm soát trái bóng, nhất là khi nó còn ở trên không. Tôi không thích thú lắm với việc rê rắt hay làm xiếc với trái bóng hay ghi bàn. Kiểm soát. Đó là việc của tôi. Chúng tôi xem bóng đá Anh trên ti-vi và cầu thủ thật sự xuất sắc, đối với tôi, là Glen Hoddle, bởi ông ấy luôn luôn giữ được cân bằng. Tôi thích cái cách ông ấy để bóng bật lên không và lại kiểm soát nó. Chạm bóng của ông ấy thật hoàn hảo”.

Ở trường học, thầy giáo của Dennis, ông De Boer, cho các học trò của mình chơi bóng 5 người trong phòng thể dục. “Chúng tôi tan học lúc 12 giờ, chạy nhanh về nhà để ăn sandwich và sau đó quay lại trường ngay. Mười hai rưỡi, chúng tôi sẽ trở lại phòng tập thể dục, chơi paalt-jesvoetbal (**). Mỗi người có một cây gậy nhỏ và phải phòng thủ trái bóng. Chiếc gậy của tôi có hình Maradona. Tôi đã làm nó trong lớp nghệ thuật & thủ công. Tôi để phần gỗ ra xa để cho Maradona có cổ, đầu và phần thân, tôi sơn xọc xanh-trắng với số 10 ở trên lưng.

Chúng tôi chơi bóng suốt, nhất là ở đây. Lúc bấy giờ đường Kade rộng hơn và ít xe hơn. Thực sự đó đúng là bóng đá đường phố: 4 vs 5, 5 vs 5 hoặc 4 vs 4. Bạn phải có trình độ kỹ thuật và cân bằng nhất định, bởi vì sàn bê tông rất cứng, bạn mà ngã thì sẽ rất đau. Một bên gôn là cái cây đằng kia. Cảm xúc ghi bàn khi đó rất tuyệt. Cái cây là một gôn nhỏ, và bạn cần phải hết sức chính xác. Còn cái cổng này là bên gôn còn lại. Bạn phải thông minh và biết lợi dụng những thứ xung quanh. Bạn có thể chơi 1-2 vào tường, hoặc vào một chiếc xe hơi, nhưng không được chạm vào cửa xe, cho nên bạn phải nhắm vào bánh xe. Phải chính xác, và sáng tạo…đó chính là ý tưởng. Bạn luôn phải nghĩ ra các giải pháp”.

“Mỗi chiều chúng tôi lại chơi bóng ở bãi cỏ sau khu nhà. Với những đứa trẻ Hà Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ma-rốc cùng sống ở đây, sẽ có những trận Hà Lan vs Ma-rốc, Hà Lan vs Thổ Nhĩ Kỳ hay bất cứ gì khác. Điều đó thật sự thú vị. Mọi người xem chúng tôi chơi bóng từ ban công của những căn hộ xung quanh, nó giống như một sân vận động vậy”.

Sau này, cũng giống như các anh trai của mình, Dennis gia nhập Wilskracht. Tài năng thể thao toàn diện của anh ấy bộc lộ từ rất sớm. “Tôi rất thích chạy bộ xuyên vùng nông thôn trong công viên trong các giờ học giáo dục thể chất (PE - Physical Education). Thực sự tôi thích tất cả các môn học PE, ngoại trừ thể dục dụng cụ. Đó đơn giản không phải môn của tôi, điều đó khiến mẹ tôi khá phiền lòng. Còn bóng chày, bóng rổ, leo dây (rope – climbing)…tôi giỏi mọi thứ”. Lên chín, Dennis gia cập câu lạc bộ thể thao AAC gần nhà và giành giải với các môn chạy nước rút, chạy 1,500m, nhảy xa, nói chung mọi thứ. Một trong những sự kiện yêu thích của Dennis là ném tạ. “Chúng tôi từng ném thi và ghi lại thành tích trong những kỳ nghỉ cuối tuần. Khi dọn dẹp sau bữa tối, tôi nói với các anh trai rằng “Em phải ra ngoài tập ném với bố đây”. Mẹ tôi sẽ đứng nhìn, và sau mỗi cú ném, mẹ lại nói “Ném tốt đấy, Dennis”.

Mọi người cho rằng chắc hẳn Johan Cruyff, Louis van Gaal hay một huấn luyện viên tuyến trẻ ở Ajax đã hướng dẫn và phát triển cách tiếp cận độc nhất của Dennis với bóng đá. Nhưng hoá ra chính anh lại tự mình hướng dẫn bản thân. “Tôi không phải ‘sản phẩm’ của bất cứ huấn luyện viên nào. Huấn luyện viên giỏi nhất của tôi là những người cho phép tôi tự làm những điều của riêng mình: Johan Cruyff, Arsene Wenger, và Guus Hiddink ở đội tuyển quốc gia”. Dennis giành lời tri ân lớn hơn cho các anh trai của mình. “Họ giống như ban tư vấn vậy, và tôi cần cái đó hơn cả một huấn luyện viên. Tôi chẳng có nhiều bạn bè khi còn nhỏ, bởi tôi đã có 3 người bạn tốt nhất ở nhà rồi”.

Ba người anh – Wim, giờ là một kế toán, Ronald, nhà sinh vật học phân tử và chuyên gia công nghệ thông tin, Marcel – dường như không nói lên lời khi biết Dennis đánh giá mình còn cao hơn những Van Gaal, Hiddink đối với sự phát triển của mình. Ronald nói: “Dennis đã trao cho chúng tôi một vinh dự lớn. Chúng tôi không bao giờ là người hướng dẫn nó tập luyện, chúng tôi chỉ ở đó, giúp nó cảm thấy thoải mái. Tất cả chỉ có vậy!” Wim cho biết thêm: “Anh biết đấy, Dennis cũng luôn ở đó vì chúng tôi”, và Marcel đúc kết: “Tất cả chúng tôi luôn ở đó vì nhau”. Các anh trai cho rằng Dennis là một người tự học. Với Marcel, điều quan trọng nhất luôn là sức mạnh quan sát của Dennis. “Khi nó đến xem tôi chơi bóng, nó nhìn thấy được mọi thứ, từ điều nhỏ nhất. Sau đó nó có thể nói cho bạn biết tình huống đã mở ra như thế nào và ai đang đứng ở đâu. Dennis luôn là một người quan sát tuyệt vời. Nó chơi cả golf mà chả cần bài giảng nào cả. Nó học hỏi bằng cách quan sát. Cũng giống như khi nó chơi tennis và snooker vậy.” Win khẳng định: “Dennis sẽ quan sát, quan sát và quan sát. Sau đó nó sẽ tự làm. Dennis muốn đạt được sự hoàn hảo. Nó có được điều đó từ bố, người chẳng bao giờ hài lòng với những việc đã làm hoặc những thứ đã tạo ra. Châm ngôn của bố là: Bạn luôn có thể làm tốt hơn. Và đó cũng đã trở thành châm ngôn của Dennis.”

Không ai trong lịch sử bóng đá lại có được kĩ năng chạm bóng bậc thầy, mềm mại, chính xác và thanh tao như Dennis. Khi anh ấy treo giầy năm 2006, ký giả Simon Kuper của tờ Financial Times đã hồi tưởng lại bữa tối từ năm trước mà ông ấy đã dự cùng với ‘một số huyền thoại của bóng đá Hà Lan’. Đến quãng nửa đêm thì cuộc trò chuyện lại chuyển về một câu hỏi quen thuộc: Ai là cầu thủ bóng đá giỏi nhất của Hà Lan? Theo Kuper thì: “Các cầu thủ Hà Lan giành tổng cộng 7 danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu, hơn tất cả các nước khác, trừ Đức. Tuy nhiên, Jan Mulder, một trung phong xuất sắc đã trở thành ký giả, đã chọn một cầu thủ chưa từng chiến thắng giải thưởng nói trên, cũng như chưa từng giành được chiếc cúp Champions League nào. ‘Bergkamp, anh ấy có kĩ thuật tuyệt vời nhất’. Guus Hiddink, huấn luyện viên Hà Lan tài ba, gật đầu, và như thế, vấn đề đã được giải quyết”.

Vài năm sau, trong cuộc phỏng vấn trên ti-vi, Robin van Persie (c*nt) đã nói về tấm gương của Bergkamp đã có ảnh hưởng như thế nào đối với anh ấy. Trò chuyện với ký giả Henk Spaan, Robin hồi tưởng lại một buổi chiều tại sân tập của Arsenal, khi đó cậu ấy vẫn là một cầu thủ trẻ, còn Dennis là một cầu thủ đầy kinh nghiệm. Van Persie đã hoàn thành buổi tập của mình và đang ở trong phòng sục massage Jacuzzi, phòng massage vô tình lại ở cạnh một cái cửa sổ. Cậu ấy bỗng nhận ra Dennis còn đang thực hiện một bài tập phức tạp bao gồm sút bóng, nhận bóng và chuyền bóng ở tốc độ cao. Robin quyết định mình sẽ ra khỏi phòng massage ngay khi Dennis mắc lỗi.

“Con người ấy, thật phi thường!” Van Persie nói. “Anh ấy bị chấn thương và đang hồi phục, và anh ấy đang tập với một cậu bé khoảng 15 tuổi và một cậu bé khác khoảng 16 hay 17 tuổi, thêm huấn luyện viên thể lực nữa. Họ đang tập chuyền và sút với những hình nộm trên sân. Đó là một bài tập 45 phút, và không hề có một đường bóng thiếu chính xác nào cả. Anh ấy chỉ đơn giản là không hề phạm bất cứ một lỗi nào! Và anh ấy làm mọi thứ với 100% của mình, sút bóng mạnh nhất có thể, kiểm soát bóng, chơi bóng, chuyền bóng nhanh… Thật là tuyệt! Với tôi, điều đó đơn giản là nghệ thuật. Hai tay tôi run lên trong bồn sục, nhưng tôi chỉ ở đó. Tôi ngồi đó, quan sát và chờ đợi, chờ xem đến khi nào anh ấy phạm lỗi. Nhưng chẳng có gì cả. Và đó chính là câu trả lời cho tôi.

“Ngồi xem buổi tập đó đã giúp tôi trả lời rất nhiều câu hỏi. Tôi cũng có thể chuyền bóng tốt. Tôi cũng là một cầu thủ tốt. Nhưng anh ấy đã làm quá tốt, và với một động lực thực sự. Anh ấy có sự tập trung cao độ. Tôi nhận thấy mình đang nghĩ rằng: ‘Ok, chờ tí nào, mình có thể chơi bóng đủ tốt, nhưng còn lâu mình mới có thể đạt đến trình độ như thế’. Đó là khi tôi nhận ra rằng, nếu tôi muốn trở nên thực sự giỏi thì tôi cũng phải làm được như thế. Từ đó tôi bắt đầu tập luyện với sự tập trung tuyệt đối. Với mỗi pha sút bóng hay chuyền bóng, tôi đều làm hết sức, cố gắng không làm hỏng. Và mỗi khi tôi làm hỏng, tôi cảm thấy tức giận. Bởi vì tôi muốn trở nên giống Bergkamp”.

Như vậy, cuộc tìm kiếm sự hoàn hảo của Dennis đã bắt đầu ngay tại cửa sổ phòng ngủ trên đường Kade, nơi anh ấy sút bóng vào tường. Giờ qua giờ. Ngày qua ngày. Năm qua năm.

*********************

Tôi đang cố phác lên bức tranh anh 8 tuổi, đá bóng vào tường. Lúc đó anh đang nghĩ gì nhỉ?

Dennis: “Không phải đang nghĩ. Mà là đang làm. Và trong quá trình ấy, tôi tìm thấy con đường của mình. Tôi lợi dụng những mảng gạch vữa xung quanh lối vào của toà nhà. Anh có nhìn thấy hàng gạch thẳng đứng kia không? Nó giống như xà ngang nhỉ? (iv). Hầu hết thời gian tôi ở đó một mình, chỉ đá bóng vào tường, quan sát nó nảy ra thế nào, bật lại ra sao và kiểm soát nó. Tôi thấy điều đó thật thú vị. Làm việc đó bằng những cách khác nhau: ban đầu với chân này, sau đó với chân kia, sau đó lại tìm ra những thứ mới mẻ: má trong, má ngoài, tạo ra nhịp độ, tăng tốc, giảm tốc… Đôi lúc tôi sẽ nhắm vào một viên gạch cụ thể, hoặc nhắm vào xà ngang. Chân trái, chân phải, làm cho quả bóng quay mòng. Liên tục và liên tục. Rất vui. Tôi thấy rất thích thú. Có thể người khác chẳng quan tâm. Có thể họ không thấy thích thú. Nhưng tôi thì bị cuốn hút bởi điều đó. Thời gian trôi qua, bạn có thể thực hiện một pha chuyền bóng trong một trận đấu thực và biết đâu, bạn sẽ hồi tưởng lại: ‘Ồ, chờ cái đã, mình biết pha chạm bóng đó đến từ đâu’. Nhưng với một đứa trẻ, bạn chỉ đang đá trái bóng vào tường mà thôi. Bạn không nghĩ đến một đường chuyền. Bạn chỉ nghĩ đến việc thực hiện nó, và niềm hứng khởi khi làm việc đó.

“Sau đó, tôi sẽ nói: ‘Với mỗi một đường chuyền, cần phải có một ý tưởng hoặc một thông điệp ẩn trong nó’. Nhưng điều đó đã ở sẵn trong tôi từ rất sớm, trong cơ thể và trong trí óc tôi. Khi tôi đá bóng vào tường, tôi cố gắng đá vào một viên gạch cụ thể hay cố gắng kiểm soát bóng theo một cách nhất định. Bạn chơi bóng với nhiều khả năng xảy ra, ví dụ như những cú chạm đất của bóng. Bạn đá bóng vào tường và nó bật ra chạm đất. Bạn sẽ nói ‘Thử xem với 2 lần chạm đất xem sao’, thế là bạn đá nhẹ hơn một chút, cao hơn một chút. Với hai lần chạm đất, có nghĩa là rất có thể cả hai lần đó đều có thể cao hơn một chút, do đó bạn phải kiểm soát lại bóng, bằng một cách khác. Tôi luôn chơi bóng như thế. Không phải là tôi bị ám ảnh. Tôi chỉ muốn biết trước bóng sẽ di chuyển như thế nào, guồng quay sẽ hoạt động ra sao, và ta có thể làm gì với guồng quay ấy?

“Trong mọi môn bóng, đều là như thế cả. Nếu bạn xem Roger Federer đấu với một đối thủ chỉ giao-bóng-và-quất, họ hoàn toàn khác hẳn nhau! Vậy, điều gì khiến bạn thích thú nhất? Kết quả ư? Chiến thắng ư? Federer có thể chơi thêm được 30 năm nữa bởi lẽ anh ấy đơn giản là yêu thích cuộc chơi. Anh ấy yêu thích quả bóng nảy chạm đất. Anh ấy muốn thực hiện những động tác nhỏ ấy. Và nó cũng hiệu quả nữa. Tôi nhận ra điều đó.”

Anh thực sự không phải mẫu cầu thủ phát-bóng-và-quất chứ nhỉ?

“Tôi thực sự yêu thích phong cách thi đấu của Federer. Có được kĩ năng kiểm soát và bạn đánh lừa được thủ môn, đánh lừa đối thủ. Cũng giống như những cú volley qua đầu và bỏ nhỏ của Federer. Có thể làm được những điều đó, yeah…, làm những điều mà người khác không làm hoặc không hiểu hoặc không thể làm. Đó là niềm vui của tôi; không phải là theo sau, mà là sáng tạo những thứ của riêng mình.”

Vậy là tất cả những điều này đều xuất phát từ anh? Anh không hề làm theo những thứ xem trên ti-vi.

“Ồ, tôi cũng làm những thứ đó chứ. Bạn xem được rất nhiều điều trên ti-vi. Như việc xem Hoddle nhé. Sau một kỳ World Cup – ít nhất thì tôi cho rằng đó là World Cup – Marcel và tôi cùng nhau nghịch ngợm quả bóng xà phòng trong hành lanh. Có lẽ tôi sẽ đánh đầu, và bàn thắng tới, tôi sẽ ăn mừng bàn thắng với hai tay trên không, miệng kêu lên: Graaa-zi-aaaaaaniiiii! Yeah! [cười lớn] Tôi thích điều đó! (Hoá ra đây là World Cup 1982, khi mà Dennis và Marcel đã lớn thêm 4 tuổi, rất hâm mộ Francesco Graziani, chủ yếu bởi cái tên đậm chất Ý của ông và cách ăn mừng bàn thắng vào lưới Camaroon. Graziani chạy, giơ hai tay lên trời, nhảy cẫng và hét lên sung sướng. Dennis và Marcel bắt chước ông ấy mỗi khi có thể, hét tên Graziani y như bình luận viên đã hét).

“Và Maradona. Tôi cũng thích được xem ông ấy. Tất nhiên, sau này tại Ajax còn có Johan Cruyff, Van Basten có thể làm đủ mọi thứ nhưng bạn sẽ không sao chép y hệt, bạn sẽ tạm cất nó đi và nghĩ rằng: ‘Thật thú vị’.”

Anh có nổi bật trong những trận bóng đường phố không? Anh chơi theo phong cách của mình ngay từ đầu chứ?

“Không, không. Tôi chỉ làm những việc bình thường. Ý tôi là tôi có thể giỏi hơn những đứa trẻ khác, nhưng không phải là tôi đã đạt tới trình độ nhất định ở độ tuổi đó. Tôi nhanh hơn một chút so với các bạn, tôi có thể kiểm soát trái bóng, tôi có thể vượt qua đối thủ, những thứ đại loại như vậy.”

Anh chơi ở vị trí nào?

“Tiền đạo. Tôi đã ghi rất nhiều bàn thắng vì tôi sút tốt. Tôi thường ghi bàn từ những cú đá phạt khi bóng vượt qua đầu của những thủ môn nhỏ con. Họ quá thấp để có thể với tới bóng! Và khi tôi 9 hay 10 tuổi gì đó, tôi còn ghi bàn trực tiếp từ những quả phạt góc. Đó không phải là trên sân bóng với kích cỡ đầy đủ, nhưng sau này ngay trên sân bóng tiêu chuẩn, tôi cũng rất thích thú với việc đó. Và ta nên nhớ rằng, 30 năm trước, chúng tôi chơi bóng 11 vs 11 rất nhiều trên sân bóng tiêu chuẩn. Nó không giống như bây giờ, bọn trẻ chơi trên sân bóng đã được điều chỉnh kích cỡ. Ý tưởng là: ‘Nếu bạn có thể chơi bóng thực sự, thì bạn có thể chơi trên mặt sân thực sự’.

"Ừm, yeah, tôi là một cầu thủ bình thường khi đó. Điều chủ yếu là tốc độ của tôi. Tôi có thể đi bóng qua hậu vệ, hoặc đánh bại hậu vệ cánh với một đường chuyền vượt qua họ. Những kỹ năng bình thường, thực vậy. Nhưng tôi lại rất sáng tạo trong việc ghi bàn. Ví dụ như lốp bóng qua đầu thủ môn. Tôi luôn thích làm điều đó. Luôn có một ý nghĩ trong đầu tôi, không phải chỉ là sút quả bóng, mà là: 'Mình có thể làm gì đây?' Nhưng những cú lốp bóng cũng chẳng phải những phát minh của tôi. Tôi đã xem chúng trên ti-vi rồi. Tôi nghĩ Cruyff đã ghi một bàn thắng nổi tiếng trong trận đầu tiên của mình trong màu áo Ajax thi đấu với Haarlem, có phải vậy không nhỉ? Và Hoddle cũng có một bàn nổi tiếng như thế. Ở Hà Lan, chúng tôi thậm chí còn có một từ riêng để nói về những bàn thắng kiểu như thế: stiftje. Nó giống như một cú wedge shot (v) trong golf vậy, với clubface open (vi)... và bóng sẽ rơi qua đầu thủ môn. Tôi có được rất nhiều niềm vui tới từ những cú sút như thế. Nó vừa vui lại vừa hiệu quả. Tôi thấy buồn vì mọi người cứ nói rằng tôi thực hiện nó 'theo một cách đẹp mắt'. Tôi nói, 'Không, đó là cách tốt nhất. Có rất nhiều khoảng trống trên đầu thủ môn mà'.

"Tôi may mắn vì có rất nhiều bạn bè cùng độ tuổi là con trai ở nơi tôi sống. Tan trường, luôn luôn là: 'Nào, đá bóng thôi!' Luôn luôn có 5 hay 6 cậu bé chơi bóng cùng tôi. Đó chẳng phải là bóng đá đường phố cổ điển hay sao? Nhưng anh Marcel thì lại không được may mắn như thế, vì bạn bè cùng lứa với anh toàn con gái. Vì thế đối với anh ấy thì mọi chuyện lại khác hẳn. Chẳng có ai cùng tuổi để anh chơi bóng cùng, nên anh ấy phải chơi với tôi và bạn của tôi, hoặc với anh Ronald. Vì vậy khi mọi người hỏi tôi 'Anh trở thành cầu thủ chuyên nghiệp như thế nào?' thì một trong những nguyên nhân chính là vì chuyện tôi vừa nói. Ở trường, Ronald cũng giống tôi. Nếu anh ấy được 9 điểm, anh ấy sẽ chẳng thể hài lòng. Anh ấy sẽ tự hỏi 'Mình đã làm gì sai nhỉ? Sao mình không được 10 điểm?' Tôi cũng vậy. Điều đó giải thích tại sao tôi lại thích thú trước những gì Wenger nói về người theo chủ nghĩa hoàn hảo: 'Là người phấn đấu đạt đến sự hoàn hảo'. Ngay cả khi tôi không đạt được, thì tôi vẫn hạnh phúc, miễn là tôi phấn đấu vì điều đó. Bạn phải làm từng bước một, luôn luôn tiến bộ, luôn luôn hướng đến phía trước".

Vậy là anh đã thực sự trải qua một tuổi thơ kiểu cũ? Không trò chơi điện tử, không nhiều xe hơi đồ chơi? Anh giống như những đứa trẻ thế hệ '74, lớn lên chơi bóng trên những con phố vắng sau chiến tranh?

"Yeah, thời điểm đó bạn sẽ không đi nước ngoài trong những kỳ nghỉ. Bạn ở nhà và chơi bóng. Tôi nghĩ, thế hệ của tôi là thế hệ cuối cùng làm điều đó. Sau này, bóng đá đường phố có khác đi, nó diễn ra trong 'sân', như một sân bóng rổ với một hàng rào cao bao quanh. Người Su-ri-nam có những sân như vậy; có những trận thi đấu giữa các sân gần nhau ở Amsterdam và đó là cách họ học hỏi."

Vậy khi đến Ajax thì thế nào?

"Rất khác so với bây giờ. Đó là một trong những điều mà chúng tôi nói tới với tư cách những huấn luyện viên. Lúc bấy giờ, chúng tôi có những huấn luyện viên nghiêm-khắc-và-hay-la-hét sẽ giúp bạn trải qua bài tập mà bạn phải học thuộc. Gần giống như quân đội vậy. Tôi có một huấn luyện viên tên là Bormann. Ông ấy là một người đáng mến, nhưng luôn có một cảm giác quân phiệt xung quanh ông. Giai đoạn đó kéo dài 2 năm. Sau đó là Dirk de Groot, một người thực sự nghiêm khắc; có rất nhiều tiếng la hét và bạn sẽ cảm thấy hơi sợ, như: 'Ôi không, mình sẽ đánh ông ấy mất'. [Cười lớn] Nhưng ông ấy thật sự đáng mến. Và rồi Cor van der Hart ở đội trẻ A, với chất giọng khàn của mình. Cũng là một người đáng mến, và cũng vô cùng nghiêm khắc. Và thỉnh thoảng chúng tôi tập với Tonny Bruins (trợ lý của Cruyff). Và câu hỏi chúng ta đang nói tới là 'Bạn trở thành một cầu thủ giỏi như thế nào?' Nếu nhìn vào những huấn luyện viên mà chúng ta có bây giờ, họ thật khác. Tất cả họ đều có chứng chỉ, đều thông cảm và biết chính xác phải chơi bóng thế nào và cần thực hiện những bài tập gì, trong vòng bao nhiêu phút, và khoảng cách giữa khung thành, và những chướng ngại vật cone (vii) phải đặt ở đâu khi tập các bài tập về vị trí. Và họ biết là không nên tập luyện quá lâu - 90 phút là tối đa. Tất cả họ đều biết chính xác mọi thứ phải được thực hiện như thế nào. Có thể đó chính là vấn đề. Chúng tôi không bao giờ có được những điều như thế, nên chúng tôi dường như thiên về tự-dạy hơn. Thậm chí với những tiếng la hét xung quanh, bạn vẫn tạo ra những thứ của riêng mình.

"Đôi khi chúng tôi chơi trò chọn-người giống như khi chơi bóng trên phố. Anh biết đấy: 18 người, và hai đội trưởng sẽ chơi poting, nó giống như trò oẳn tù tí (scissors-paper-stone) nhưng là bằng chân, ai thắng sẽ có quyền chọn người trước. Thế là một đội trưởng chọn một cầu thủ giỏi nhất, rồi đến đội trưởng kia chọn người, rồi cứ thế. Điều đó là thật! Và điều đó tạo nên đội hình! Và sau đó chúng tôi chơi bóng. Đó là 30 năm trước. Chúng tôi là đội trẻ Ajax, và cứ như là chơi bóng trên phố vậy. Một trong những huấn luyện viên sẽ giám sát, nhưng giống như trọng tài hơn. 'Phạm lỗi. Bàn thắng...' Chẳng giống bây giờ chút nào. Bây giờ, các huấn luyện viên sẽ cho dừng bóng và nói: 'Hey, chàng trai, nếu cậu có bóng ở vị trí này, thì cậu phải di chuyển đến đâu?' rồi chỉ cho các cầu thủ mọi thứ. Thời của chúng tôi gần giống thời của Cruyff. Bạn được thoải mái tự-dạy mình. Giờ đây không còn la hét cũng chẳng có nhà quân phiệt nào, nhưng lại có xu hướng nghiêm khắc hơn trong ý nghĩa bóng đá. Ai cũng là huấn luyện viên trưởng, ai cũng là manager, ai cũng có chứng chỉ, và mọi thứ được thực hiện giống như trong sách. Như thế liệu có quá nhiều? Có thể vậy. Mọi thứ đều được chuẩn bị sẵn cho bọn trẻ rồi. Chúng được đón từ tận trường học trên các xe mini-van. Đồ ăn có sẵn ở đó, việc học tập cũng có sẵn ở đó. Mọi thứ. 'Được rồi các cậu, chúng ta bắt đầu khởi động nào. Làm 2 vòng nhé. Ok, giờ chúng ta làm cái này, giờ chúng ta làm cái kia...' Làm sao chúng có thể tự phát triển bản thân một khi mọi thứ đã được làm sẵn như thế. Giờ chúng ta có những cầu thủ ở đội một được đôn lên từ tuyến trẻ và chỉ quen với việc chơi bóng với một phong cách nhất định và làm những thứ nhất định. Và ngay khi có một chút khác biệt, tình huống sẽ là: 'Ôi không, mình chẳng biết phải làm gì bây giờ!' Anh sẽ thấy họ hướng lên khu kĩ thuật của đội bóng và cố nắm bắt xem mình phải làm những gì.

Điều đó thực sự là một vấn đề. Anh có thể nhận thấy sự khác biệt khi Luis Suarez còn ở đây (Ajax). Tất nhiên, bạn có thể không đồng ý với tất cả những gì cậu ấy làm, nhưng cậu ấy luôn cố gắng tạo ra điều gì đó, luôn luôn nghĩ rằng: 'Làm sao tốt nhất trong tình huống này nhỉ? Mình có nên kéo áo hậu vệ để vượt lên không nhỉ? Mình có nên bỏ vị trí để kiểm soát bóng không nhỉ?' Đầu óc cậu ấy luôn bận rộn. Và đôi lúc cậu ấy giẫm lên chân đối phương, hay chơi bóng bằng tay. Những hành động ngu ngốc. Nhưng ý tưởng trong đầu cậu ấy thì không tồi chút nào. Cậu ấy rất sáng tạo. Vì vậy, đây chính là một trong những thứ mà chúng tôi đang cố gắng làm trong đào tạo trẻ của Ajax - tạo cơ hội cho các cầu thủ trẻ tự phát triển thành những cá nhân sáng tạo, đặc biệt và độc nhất. Chúng tôi không thể copy những gì từ quá khứ. Bằng cách nào đó, chúng tôi phải tìm ra được một cách khác, và các cầu thủ được đôn lên đội một về cơ bản sẽ lại trở nên sáng tạo, có đầu óc và có thể tạo ra sự khác biệt. Phải đặc biệt. Phải độc nhất. Đó là những gì chúng tôi muốn. Bạn không thể là độc nhất nếu bạn làm những thứ mà cả 10 người khác cũng làm. Bạn phải tự mình tìm ra những thứ độc nhất của bản thân mình."

-----------------------

(i) & (ii) Nếu các bạn thử Google Maps, thì rất nhanh chóng có thể nhận ra 2 con đường này trên bản đồ Amsterdam. Nhìn con đường A10 của nó chạy vòng tròn quanh thành phố mà mình cảm thấy rất thích thú.

(iii) Wim Jr là viết tắt của Wim Junior (Wim con, hai bố con trùng tên nhau). Trong giới cầu thủ, mình biết có 1 cầu thủ nổi tiếng cũng được đặt tên giống y hệt tên của bố, đó chính là Neymar. Cho nên, thực ra tên của cậu này phải được đọc là Neymar Jr (tiếng Tây) hoặc Neymar con (Việt hoá). Thế mới tài!

(*) Đọc đoạn này mình thấy rất buồn cười, vì một huyền thoại của Manchester United mang-một-cái-tên-rất-gái. Ha ha.

(**) paalt-jesvoetbal: Theo tôi hiểu thì trò này giống như kiểu đá bóng đổ gạch của chúng ta. Ý của Dennis là: mỗi 1 người sẽ có một cột gôn bằng gỗ, cắm ở 1 vị trí nào đó, người chơi phải phòng thủ sao cho cột gỗ của mình không bị đổ.

(c*nt) Nếu có thể, mình sẽ văng tất tần tật những gì có thể vào mặt thằng-phản-bội này. Các bạn biết đấy, c*nt là 1 từ tiếng Anh đã được kiểm duyệt bằng dấu *, nếu chuyển ngữ sang tiếng Việt, ta có thể hiểu là thằng-mặt-l*n.

Câu cuối: Hey Robin, you can be as good as Dennis one day, but you will never be considered a legend. Why? 'Cause you're simply a cunt!

(iv) Chỗ này hơi buồn cười, hàng gạch thẳng đứng mà lại ví giống xà ngang, chắc ông ký giả viết nhầm, có thể lộn với cột dọc chăng? :D.

(v) & (vi) Hai thuật ngữ trong môn golf, mình chẳng biết phải dịch như thế nào nữa. Chỉ biết là cái wedge shot là kiểu đánh khiến bóng rơi như kiểu lốp bóng trong bóng đá vậy.

- Đây là wedge shot:

- Còn đây là clubface:

Thôi, có bạn nào rành về cái này thì cho mình biết cái nhé!

(vii) Đây là cone, chả biết cái đồ này thì gọi là gì nhỉ? Mình thấy được dùng trong giao thông (những nơi có ổ gà chẳng hạn) và trong khi tập bóng của các cầu thủ.

--------------------

Ngoài lề: 

Xã tôi (Dục Tú - Đông Anh - Hà Nội) là nơi có truyền thống bóng chuyền của cả đất Bắc. Tuy nhiên làng tôi lại chỉ là 1 làng nhỏ trong xã nên chẳng thể được gọi là truyền thống được. Ấy vậy mà khi tôi còn học cấp 1, bóng chuyền lại là môn thể thao chính của đàn ông con trai trong làng. Tôi cũng ham. Và các bạn biết không, tôi cũng đã có Bức tường riêng của mình. Tôi cầm quả bóng, tự tập đạp bóng vào tưởng, bóng nảy ra đúng tầm, lại đập tiếp, cứ thế, cứ thế.

Y như Dennis nói, ta có thể tự tập với nhiều thế khác nhau. Tay phải, tay trái. Đứng im, nhảy lên. Đập bóng, búng bóng, đệm bóng...