Chương 3: LOUIS, LOUIS
Đã gần nửa đêm và hơi thở nóng ấm vẫn tiếp tục phả ra lên bầu trời Leidseplein (i) từ những cổ họng khản đặc của hàng vạn cổ động viên. Đó là một buổi tối tháng Năm năm 1992 và Ajax vừa giành cúp UEFA, nhưng cầu thủ ngôi sao của họ lại vắng mặt. Đã chơi với phong độ cao trong suốt giải đấu, song Dennis đã gần như ngủ suốt trong trận Chung kết đêm nay, đánh vật với cảm cúm và sốt cao. Đứng trên ban công đông đúc của Nhà hát Stadsschouwburg, cùng với các cầu thủ và chiếc cúp bạc danh giá, vị huấn luyện viên trẻ tuổi với vẻ mặt đầy hân hoan Louis van Gaal muốn nói đôi lời. Ông nắm lấy chiếc mi-crô và lách qua tiến sát đến hàng lan can. Louis muốn đám đông biết ai là người mà họ cần nói lời cám ơn vì chiến công đêm nay: "MỘT NGƯỜI!", ông dõng dạc nói, giơ ngón trỏ lên trời như thể chào đón Đấng Cứu thế hạ trần. "MỘT NGƯỜI!" Ông đang trườn lên sát phía trước gần như sắp ngã vào đám đông. Ông dừng lại để tạo hiệu ứng. Rồi ông xướng to cái tên: "DENNIS B-E-R-G-K-A-M-P!!!" Đám đông la hét. Louis la hét. Mọi đứa trẻ, mọi phụ nữ và đàn ông cùng nhau hô vang theo nhịp điệu cái tên của ngôi sao trẻ tuổi.
Van Gaal sẽ chẳng bao giờ nói về Dennis một cách đầy xúc cảm như thế trước đám đông, nhưng đêm đó, hai người dường như là một bộ đôi không thể tách rời. Chỉ sau 6 tháng nắm quyền tại Ajax, Van Gaal, một cựu giáo viên nghiêm khắc có khuôn mặt như một bức tượng trên đảo Phục sinh (ii), đã biến những tài năng hứa hẹn của đội bóng thành một cơn lốc thực sự. Ajax đã chinh phục cúp UEFA với phong cách có sự biến thể từ phong cách truyền thống: quyết đoán và sáng tạo, nhanh nhẹn và mạnh mẽ, và được tổ chức tuyệt vời. Với Dennis là nhân tố chính.
Danh hiệu cúp UEFA càng ấn tượng hơn vì câu lạc bộ đã giành được nó sau một khoảng thời gian bất ổn đáng ngạc nhiên. Ở thời Rome cổ đại, năm 69 sau Công nguyên, thời điểm được gọi là Năm-của-bốn-vị-Hoàng-đế (iii), chính là đỉnh điểm của hỗn loạn chính trị. Từ năm 1989 đến năm 1991, Ajax có đến 9 huấn luyện viên - chín! - ngơ ngác trong một chuỗi những sự kết hợp. "Tôi quên mất quá trình đó diễn ra như thế nào", Dennis nói, "nhưng quả thực đã có rất nhiều huấn luyện viên chỉ trong một thời gian ngắn!" Khi Johan Cruyff ra đi vào tháng Giêng năm 1988, tam-đầu-chế Bobby Haarms, Barry Hulshoff và Spitz Kohn được bổ nhiệm. Rồi sau đó, 3 người họ lại bị đá đít để giành chỗ cho nhà vật lý trị liệu người Đức Kurt Linder ("huấn luyện viên tệ nhất mà tôi từng có!" - Dennis nhớ lại). Kurt Linder chỉ tại vị trong khoảng thời gian 3 tháng trước khi Spitz Kohn (lại một lần nữa!) và Louis van Gaal (đảm nhiệm vị trí huấn luyện đội trẻ) mở đường cho Leo Beenhakker, người sẽ chuyển đến Real Madrid sau một mùa bóng rưỡi.
Đỉnh điểm của tất cả những chuyện đó, trước khi Van Gaal chính thức lên nắm quyền vào cuối năm 1991, Chủ tịch Ton Harmsen đã có những đụng độ cay đắng với Cruyff, đã bị các cổ động viên lăng mạ và giới truyền thông chế nhạo. Vài tháng sau ông còn bị đột quỵ. Hơn thế nữa, câu lạc bộ không những bị xáo động bởi xì-căng-đan trốn thuế mà còn bị cấm tham dự các cúp châu Âu trong vòng một năm bởi vụ việc một cổ động viên đã tấn công thủ môn đội bạn bằng một chiếc dậy sắt từ trên khán đài F. Trong khi đó, các cầu thủ đã phải chịu đựng đủ sự hỗn loạn về chiến thuật, khiến cho đội bóng dễ dàng bị đánh bại. Chính trong khoảng thời gian định hình phong cách bóng đá của Dennis này, anh đã thi đấu ở nhiều vị trí và vai trò khác nhau. "Vâng, đó là một khoảng thời gian khá là thú vị", anh nói một cách điềm đạm. "Nhưng tôi đã học được rất nhiều trong thời gian đó, từ tất cả những huấn luyện viên này. Xấu hay tốt thì tôi cũng đã học hỏi được rất nhiều."
Dưới thời Cruyff, Dennis đã được lên chơi cho đội một, góp mặt trong trận Chung kết cúp châu Âu và phát triển ở vị trí chạy cánh phải. Trong đội bóng với sự góp mặt của Frank Rijkaard, Marco van Basten và Jan Wouters, anh ấy đã làm được hơn cả việc giữ mình. Rồi mâu thuẫn âm ỉ giữa Cruyff với Harmsen bùng lên, Cruyff ra đi. Ra đi mà không có lời từ biệt nào. Thực tế, ông và Dennis không hề có bất cứ sự liên hệ nào trong suốt 3 năm rưỡi sau đó. "Có lẽ tôi đã mong chờ một cuộc điện thoại từ Johan, vài câu nói động viên, trấn an kiểu: 'Hãy bình tĩnh, mọi việc sẽ tốt đẹp.' Nhưng có lẽ ông ấy đã cố ý không gọi bởi ông ấy nghĩ tôi cần tự mình vượt qua. Và đó là điều tôi đã làm được. Tôi không bao giờ coi chuyện đó là một sự tổn thương." Trong khi đó, với 3 vị huấn luyện viên mới, câu lạc bộ tiếp tục tình trạng rối ren trong suốt mùa giải 1987-88 nhưng cũng tiến vào đến trận Chung kết cúp C3 một lần nữa, song đã thất bại trước đội bóng đến từ Bỉ Mechelen khi đó đang được dẫn dắt bởi một cựu huấn luyện viên của Ajax, Aad de Mos. Dennis ra sân trong hầu hết các trận đấu, ghi vài bàn thắng nhưng chủ yếu là sử dụng tốc độ đánh bại các hậu vệ biên và tạo ra các pha tạt bóng chuẩn xác vào trong.
Sự xuất hiện của Kurt Linder vào đầu mùa giải sau đó thậm chí còn mang đến nhiều vấn đề hơn, bởi vì ông ấy được Harmsen lựa chọn để đáp trả lại cuộc cách mạng của Cruyff. Cruyff, như thường thấy, đã tạo nên một đội bóng tấn công, cho ra sân những sơ đồ chiến thuật linh hoạt: 4-3-3, 3-4-3, 3-3-4. Cùng với những người theo trường phái bảo thủ khác ở Hà Lan, Harmsen xem Cruyff như một người xuất sắc nhưng lại rất không đáng tin cậy. Vị chủ tịch cảm thấy điều cần thiết hiện giờ là sự chắc chắn trong phòng ngự và kỷ luật. Điều đó dẫn tới việc Linder, một huấn luyện viên người Đức đã có khoảng thời gian ngắn tại Ajax hồi những năm đầu thập kỉ 80, được bổ nhiệm. Hai người là bạn bè trượt tuyết của nhau, và mặc dù Linder đã rời xa bóng đá để điều hành một bệnh viện tư ở Thuỵ Sỹ, Harmsen vẫn thuyết phục ông trở lại mang kỷ luật đến cho Ajax.
"Linder rõ ràng là một người ngoại đạo", Dennis nói. "Ông ấy không hiểu văn hoá Ajax một chút nào. Các cầu thủ trẻ thách thức ông, còn các cầu thủ đàn anh thì vượt trội ông về mặt chiến thuật. Là những người Amsterdam, chúng tôi thích phỉnh phờ, chứng tỏ mình, táo tợn và một chút khoe khoang. Nếu bạn là một huấn luyện viên, bạn phải xử lý việc đó theo hai cách. Hoặc bạn có thể giống chúng tôi - và thậm chí phải giỏi hơn các cầu thủ trong việc đó - hoặc đứng từ xa và hành động mạnh mẽ khi các cầu thủ như vậy." Linder không làm theo cách nào cả và rất nhanh chóng bị chế giễu công khai trong những buổi tập. Và ông cũng không hợp với các cầu thủ phức tạp, trong số đó có 3 người đã chơi dưới trướng của Rinus Michels vĩ đại và giành chức vô địch Euro '88 cùng đội tuyển quốc gia Hà Lan. Ngay từ đầu, đội trưởng Jan Wouters đã nổi lên như người định hình chiến thuật. "Trong các trận đấu Jan sẽ đưa ta các chỉ đạo chiến thuật. Anh ấy sẽ nói những điều kiểu như: 'Cậu, 2 yard sang bên phải. Cậu, sang trái và cậu, quay lại.' Nếu Linder cố nói điều gì, Jan sẽ rất bực tức và bảo ông ấy quay ra và sau đó Linder chỉ nói: 'Ok, làm theo cách của cậu đi.' Điều đó thật đáng xấu hổ." Ngay cả như thế, Linder vẫn có đủ quyền lực để đá Bergkamp ra khỏi đội. "Ông ấy cho đội chơi với đội hình 4-4-2 mà không có cầu thủ chạy cánh phải, đó là vị trí của tôi. Vì thế tôi đã bị đẩy xuống đội dự bị, vậy đấy, mà không có một lời giải thích nào."
Thực tế, Linder có nói năm-từ. Khi đẩy Dennis và ngôi sao tương lai của Barcelona Richard Witschge xuống đội dự bị, ông đã có mấy lời với huấn luyện viên đội dự bị rằng: "Hai cầu thủ vô dụng". Người có thắc mắc là Louis van Gaal. Ông nhìn nhận vấn đề theo cách khác. Dù Dennis bị ảnh hưởng tâm lý nhưng Van Gaal vẫn thấy được tiềm năng của anh. Ông có cảm giác rằng Dennis có lẽ đang chơi sai vị trí. Vì thế, thay vì chơi ở vị trí chạy cánh số 7, ông đã trao cho anh chiếc áo số 10. Vị trí thử nghiệm mới của Dennis sẽ là ở giữa đội hình chơi như một tiền đạo thứ hai, hoạt động dưới trung phong cắm, Van Gaal động viên Dennis hãy suy nghĩ một cách có chiến lược. Trận đấu với Volendam ở giải đấu cho các đội trẻ chứng minh rằng sự thay đổi đó đã kích thích Dennis. Giờ đây anh có thể chơi với sự nhanh nhẹn trong cái đầu cũng như đôi chân của mình. Dennis bắt đầu di chuyển khôn ngoan giữa các tuyến, thực hiện những đường chuyền thông minh, khiến cho hàng thủ đối phương rối loạn bằng sự cơ động vị trí bất ngờ và ghi bàn. Anh giành danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu. Điều quan trọng hơn, anh đã khám phá ra định mệnh của mình. Nhìn lại, anh coi đây là một trong những khoảnh khắc quan trọng nhất trong sự nghiệp của mình; bằng với việc được Cruyff cho ra sân lần đầu cũng như việc giành được một vị trí trong đội hình đội tuyển quốc gia 3 năm sau đó dưới thời Rinus Michels.
Trước sự thở phào nhẹ nhõm của tất cả mọi người - bao gồm cả bản thân Linder - triều đại của ông đã kết thúc sau 3 tháng. Ông được thay thế bằng Kohn và Van Gaal. Trên danh nghĩa, Van Gaal là cộng sự được đôn lên từ đội trẻ nhưng trên thực tế ông là người ra quyết định, và Dennis là trung tâm trong kế hoạch đầy tham vọng của ông. Dennis thể hiện phong độ tuyệt vời trong vai trò mới như một cầu thủ tự do chơi dưới tiền đạo cắm và hai cầu thủ chạy cánh. Anh đã lập nên kỷ lục quốc gia mới khi ghi bàn trong 10 trận đấu liên tiếp, và khi đó vị trí mới của anh thậm chí còn chưa có tên gọi. Dần dần, giới truyền thông bắt đầu sử dụng từ schaduwspits. Tiền đạo ẩn (iv). Dennis đã tìm thấy vị trí của đời mình. "Bỗng nhiên tôi cảm thấy hoàn toàn tự do. Tôi có thể sử dụng cả 2 chân và chứng minh rằng mình có thể ghi bàn. Mọi thứ tôi học được khi chơi cho các đội trẻ và những gì các cổ động viên còn chưa biết về tôi đều được thể hiện ngay tại vị trí đó. Chơi ở vị trí số 10 đã lại mang đến cho tôi kiểu áp lực đó. Việc đó hoàn toàn mới mẻ, rất phấn khích. Tôi không do dự dù chỉ một khoảnh khắc mình phải chạy đến đâu. Mọi thứ đều tự nhiên. Bỗng nhiên, một điều gì đó đáng ngạc nhiên đã xảy đến với tôi."
Ajax chỉ cách chức vô địch quốc gia một khoảng cách rất nhỏ. Ban Giám đốc lại trao quyền cho Leo Beenhakker và Dennis bị giáng mạnh xuống mặt đất. Việc đó rất kỳ lạ, Beenhakker không bị thuyết phục với Dennis và nghĩ rằng 3 cầu thủ khác sẽ hợp hơn với chiếc áo số 10: Wim Jonk, Ron Willems và Ronald de Boer. Dennis nhận thấy mình phải chơi ở các vị trí khác không phù hợp: tiền đạo cắm, chạy cánh trái, tiền vệ trung tâm lùi sâu, và cả dự bị. "Tôi bị đẩy xuống đội dự bị và thực sự thấy khó chịu vì điều đó, bởi vì tôi cảm thấy mình đã giành được vị trí của mình. Dù ít hay nhiều thì tôi cũng đã xác lập vị trí trong đội bóng: 'vị trí Bergkamp'. Rồi khi một huấn luyện viên khác mang đến những ý tưởng khác và ông ấy muốn chứng minh với mọi người rằng có cách khác để giành chiến thắng, cách-của-ông-ấy. Các huấn luyện viên thì luôn muốn triển khai phong cách của mình vì họ nghĩ về vấn đề quyền lực. Kohn và Van Gaal cùng tiếp cận tôi trong một buổi tập và nói: 'Nếu có ai hỏi rằng ai đã để cậu chơi ở vị trí số 10 thì cậu biết phải nói ra sao, phải không? Đó là chúng tôi, chính chúng tôi đã làm điều đó.' Việc ấy khiến tôi băn khoăn: 'Tất cả chuyện này là gì vậy?' Các huấn luyện viên muốn gây ấn tượng bởi họ khao khát sự thừa nhận. Điều đó đặc biệt đúng đối với Van Gaal và khi đó nó đã nên chuyện."
Beenhakker là một người hoà nhã, nhưng thời điểm này đối với Dennis còn tệ hơn cả dưới thời Linder. "Chí ít thì tôi có thể hiểu được tại sao Linder bỏ mặc mình. Nếu bạn cho đội chơi 4-4-2 và bạn nghĩ Bergkamp là một cầu thủ chạy cánh phải đơn thuần, thì khi đó Bergkamp phải ra đi. Nhưng đối với Beenhakker, vấn đề lại là những kỹ năng bóng đá của tôi. Ông ấy nghĩ đơn giản tôi không đủ trình độ." Beenhakker phủ nhận điều này và nói ông chỉ cố gắng giành chức vô địch quốc gia, điều mà ông đã làm được. Nhưng ông đã nghĩ quá ít đến Dennis khi-đó-20-tuổi để điền tên anh vào danh sách tham dự World Cup ở Ý. (Trên thực tế, Dennis đã có một cuộc tẩu thoát may mắn: các ngôi sao Hà Lan muốn Cruyff phải là huấn luyện viên trưởng. Ở Ý, thay vì tập trung vào bóng đá, họ dành hầu hết thời gian của mình tranh cãi với nhau, với Beenhakker và với Liên đoàn bóng đá Hà Lan. Tuyển Hà Lan xách va-ly về nước mà không có chiến thắng nào trong giải đấu mà đáng ra họ phải giành cúp vô địch).
Trong khi đó, Dennis đã trải qua một mùa hè tốt đẹp. Khi trở về Ajax, Beenhakker rất ngạc nhiên: "Tôi đã thấy một Bergkamp biến đổi hoàn toàn. Dennis rất tự tin. Cậu ấy có thái độ khiêu khích kiểu như muốn nói: 'Nào, tôi sẽ cho ông thấy tôi là như thế nào.' Điều đó đôi khi xảy ra với những cầu thủ trẻ, họ bỗng nhiên trưởng thành lên rất nhiều chỉ trong vài tuần. Trong mùa hè đó, cậu ấy đã trở thành một người đàn ông. Việc ấy không hề liên quan đến tôi."
Dennis không nhớ chi tiết quãng thời gian đó. "Ông ấy nói thế à? Nếu ông ấy nhận thấy như vậy thì chắc hẳn phải có điều gì đó rồi. Tôi bị tổn thương ở mùa giải trước đó. Nếu huấn luyện viên không hài lòng, nếu ông ấy không sử dụng bạn, bạn sẽ nghĩ: 'Ok, giờ phải khác đi thôi'. Chắc hẳn điều gì đó đã xảy đến với tôi. Tôi nghĩ tôi đã luyện tập chăm chỉ hơn, tập chạy nhiều hơn, suy nghĩ theo nhiều cách khác nhau, tự tạo thêm động lực cho mình. Tôi chắc chắn tất cả những điều đó đã xảy ra. Nhưng khi tôi nhìn lại toàn bộ sự nghiệp của mình, cũng như một số cầu thủ khác, đôi lúc bạn nhận ra một sự cân bằng nhất định bên trong bạn, hoặc trong cơ thể bạn, trong cuộc sống của bạn hoặc điều gì đó tương tự như thế."
Có một sự chắc chắn mặc cho bất cứ thứ gì tạo ra sự thay đổi đó: Dennis là một số 10 giỏi nhất. Và anh bắt đầu phát triển sự ăn ý đáng kể với các đồng đội. Những sự hiểu biết này báo trước sự hình thành nên những cặp bài trùng giữa Dennis với Ian Wright, Nicolas Anelka, Patrick Kluivert và Thierry Henry. Những bước di chuyển của Dennis và sự chính xác tuyệt đối trong khâu dứt điểm của anh bắt đầu khớp nhịp với những đường chuyền dài vượt tuyến xuất sắc của Wim Jonk. Những bàn thắng đẹp mắt cứ thế đến. Không kém phần hiệu quả là khi anh đá cặp với trung phong người Thuỵ Điển Stefan Pettersson, người có những pha chạy chỗ rất-đồng-đội tạo khoảng trống cho Dennis thực hiện các cú đột phá nhanh từ dưới. Dennis và các đồng đội tự mình phát triển hầu hết những thứ đó và Beenhakker như bị mê hoặc. Như ông nói khi đó: "Sự chính xác trong bứt tốc của Dennis, khả năng ghi bàn của cậu ấy, khả năng xoay trở trong không gian hẹp... tất cả đều tuyệt vời như nhau." Kể cả vậy, ông vẫn nghĩ rằng Dennis vẫn quá nhã nhặn. "Cậu ấy chưa thể hiện cái tôi đủ lớn trong đội bóng. Nếu là một người bình thường, cậu ấy sẽ là một chàng rể lý tưởng, hơi kín đáo, rất biết cách cư xử. Đó là những tính tốt - nhưng không cần thiết với một cầu thủ chuyên nghiệp. Có lẽ cậu ấy cần phát triển hai tính cách: Bergkamp-ngoài-sân-bóng và Bergkamp-trên-sân-bóng. Cả hai tính cách này sẽ phải hợp nhất."
Cuối cùng, Beenhakker quay lại Tây Ban Nha và Van Gaal có cơ hội làm việc với đội một. Dennis nhớ: "Mọi thứ trở nên rất nặng. Chúng tôi nói nhiều về những thứ như việc chọn vị trí, và mỗi trận đấu đều được mổ xẻ ngay sau khi kết thúc. Louis luôn mang theo cuốn sổ ghi chú ghi lại mọi thứ. Ông ấy luôn nhấn mạnh cái gì quan trọng, cái gì chúng tôi cần phải học và luyện tập. Ông áp dụng khung giáo án vào cách chúng tôi làm việc và đưa ra những chỉ đạo rõ ràng. Tại thời điểm đó của sư nghiệp, tôi thực sự thích thế." Đội bóng trở nên Tổng lực hơn, hiếm khi mất quyền kiểm soát bóng và gây áp lực lớn hơn bao giờ hết. Sau kì nghỉ đông, Ajax bắt đầu bay cao. Trong chiến thắng 7-0 trước Twente, Dennis đã ghi một hat-trick tuyệt vời và Louis van Gaal đã rung động đến bật khóc trước sự xuất sắc của người học trò trẻ tuổi. Trên bảng xếp hạng, một PSV bình thường được xây dựng xung quanh cá nhân xuất sắc Romario lại đang hơn điểm họ. Nhưng tất cả châu Âu đã bắt đầu chú ý tới vai trò ngôi sao của Dennis với những màn trình diễn huỷ diệt trong khuôn khổ cúp UEFA, một trong số đó là trận đấu với Genoa của huấn luyện viên Osvaldo Bagnoli. (Chúng ta sẽ gặp lại Bagnoli sau).
"Bạn có thể cảm nhận được rõ ràng rằng có một thế hệ cầu thủ mới đang trỗi dậy. Van Gaal giúp chúng tôi trở nên tham vọng và hứng khởi hơn. Cách chơi của chúng tôi nhìn rất sáng tạo và đáng để thưởng thức. Nếu trượt ngã, chúng tôi sẽ không từ bỏ. Chúng tôi tiếp tục phản kháng bởi toàn đội gắn kết với triết lý của ông ấy - đội bóng quan trọng hơn bất cứ cá nhân nào. 'Nếu mọi người cùng tuân thủ những ràng buộc chung để xây dựng nên một đội bóng, thành công chắc chắn sẽ đến', Louis nói đi nói lại điều đó. Chính nó đã mang đến cho chúng tôi sự ổn định cần thiết."
Van Gaal cũng khuyến khích Dennis tư duy một cách phê phán và sáng tạo về mọi khía cạnh của trận đấu. "Chúng tôi luyện tập một cách tỉ mỉ. Mọi chi tiết, sút bóng, chuyền bóng, mọi thứ cần phải tiến bộ. Và mọi thứ trở nên chiến thuật hơn. Bạn phải di chuyển tới đâu và tại sao? 'Các cậu hãy suy nghĩ', Van Gaal nói. 'Suy nghĩ về mọi bước chạy của mình'. Ông ấy đưa ra những chỉ dẫn cho chúng tôi, nhưng trong các trận đấu chúng tôi phải tự mình thực hiện. Ông ấy luôn muốn các cầu thủ phải nhận thức được mọi thứ đang xảy ra. Mọi hành động đều phải có mục đích. Tôi thì tập trung vào thứ tôi giỏi nhất: tính quyết định (*). Tôi nghĩ rất nhiều về chiến thuật, về vị trí của các hậu vệ và về những điểm yếu của đối thủ. Tôi bắt đầu chọn những vị trí thuận lợi hơn bằng cách liên lạc với những cầu thủ xung quanh. Nếu một tiền vệ đang theo kèm tôi, tôi sẽ di chuyển lên phía trên xa nhất có thể, buộc hắn phải chơi giữa các hậu vệ đội nhà và khiến hắn không thoải mái. Và nếu người kèm tôi là một hậu vệ, tôi sẽ lùi xuống đến hàng tiền vệ, khiến hắn cảm thấy như đã lệch vị trí. Tôi rất thích tiếp cận cuộc chơi như thế, phân tích vị trí của mình như vậy. Tôi hoàn toàn bị chi phối với việc trở nên quyết định. Tôi luôn quan sát đối thủ, chú ý đến những chi tiết, quan sát tình huống trên sân. Tôi luôn để ý đến cơ hội để giành lại bóng. Tất cả những gì tôi cần là một cơ hội dù nhỏ nhất và tôi sẽ hành động ngay."
Nếu như điều đó bắt đầu nghe giống như: "Louis, tôi nghĩ đây là khởi đầu cho một tình bạn đẹp" thì chẳng nên. Bóng đá không giống phim ảnh. Một vết rạn nứt trong quan hệ giữa huấn luyện viên và ngôi sao đội của bóng đang hình thành, và mùa giải thứ hai của họ sẽ khiến nó trở nên rõ ràng hơn. Một phần của vấn đề là cường độ tuyệt đối của Van Gaal. "Chúng tôi còn trẻ và sẵn sàng học hỏi, nhưng nếu chúng tôi đã chơi bóng cùng với nhau trong vòng 5 năm, tôi không nghĩ rằng cách tiếp cận cuồng nhiệt của Van Gaal sẽ mang lại hiệu quả". Và Dennis bắt đầu cảm thấy cần phải có sự độc lập riêng. "Chúng tôi thảo luận các vấn đề, nhưng cuối cùng tôi làm những gì tôi cho là tốt nhất. Nghe có vẻ tự phụ, nhưng thậm chí khi đó tôi phát triển với tư cách một cầu thủ còn hơn Van Gaal với tư cách một huấn luyện viên. Đơn giản là tôi biết tôi cần ở vị trí nào để trở nên quyết định, một cách rất bản năng. Và Van Gaal nói với tôi rằng: 'Dennis, quay lại 10 yard về vị trí phòng ngự tốt hơn!' Tôi nói: 'Huấn luyện viên, em không thích như vậy, bởi nếu giành được bóng em sẽ phải bứt tốc trong 10 yard này, và nó sẽ tiêu hao phần năng lượng của em khi muốn trở nên quyết định.'"
Dennis cũng suy nghĩ về bước đi tiếp theo của mình. Anh đã bắt đầu học tiếng Ý thông qua một khoá học giao tiếp một năm trước, và sau chiến thắng ở cúp UEFA, các câu lạc bộ hàng đầu châu Âu đã bắt đầu theo đuổi anh một cách tích cực. Cuối cùng Dennis đồng ý gia nhập Inter. Wim Jonk cũng chuyển đến đó. Một vấn đề nảy ra, đó là thoả thuận được kí kết vào đêm thứ Sáu tại La Hay (v), 36 tiếng trước khi trận đấu quan trọng với PSV trong khuôn khổ giải vô địch quốc gia diễn ra chiều Chủ nhật. Van Gaal khao khát giành chức vô địch, ông coi vụ chuyển nhượng liên quan đến Inter là một sự xao nhãng. Trận đấu - trong ngày Valentine - đã trở nên tồi tệ. Trong 45 phút đầu, Ajax chơi tốt và Dennis đã ghi một trong những bàn thắng đẹp nhất của mình. Bây giờ xem lại, nó giống như nguyên mẫu của bàn thắng anh ghi vào lưới Argentina ở trận Tứ kết World Cup 6 năm sau đó. Bứt tốc thẳng vào hàng thủ PSV, anh đã kiểm soát hoàn hảo trái bóng từ đường chuyền dài 50 mét của Frank de Boer bằng đầu gối của mình (vâng, bằng đầu gối của anh ấy!), sau đó tâng bóng qua đầu thủ môn từ một góc sút hẹp. Một phút ngay sau đó, sai lầm tai hại của hàng thủ đã mang đến cho PSV bàn san bằng tỉ số, và đó chẳng phải là lỗi của Dennis. Ngay cả Romario sau đó cũng thừa nhận tỉ số 1-1 khi kết thúc hiệp 1 là một sự phản ánh "kỳ lạ" nếu nhìn vào cục diện của hiệp đấu. Tuy nhiên sau giờ nghỉ, Ajax thấm mệt và dù bị đuổi một người, PSV đã giành chiến thắng 2-1. Ajax tụt xuống vị trí thứ tư còn Van Gaal thì hoàn toàn suy sụp.
Hai mươi tư giờ sau, thoả thuận với Inter được công bố, Dennis và Wim tham gia cuộc họp báo ở Gouda (vi). Sau đó cả hai ngay lập tức trở lại với công việc. Trong tâm trí họ, toàn bộ vụ chuyển nhượg đã được hoàn tất nhằm tránh gây tổn hại cho Ajax. Họ chụp một kiểu ảnh trong màu áo Inter, nhưng nói rằng sẽ không tham gia bất cứ cuộc phỏng vấn nào với truyền thông Italia cho đến khi mùa giải kết thúc; mối quan tâm duy nhất của họ là giúp Ajax kết thúc mùa giải ở vị trí cao nhất có thể, tốt nhất là giành được các danh hiệu. Đại diện của Dennis và Wim, Rob Jansen, nói đùa rằng trong khi các cầu thủ trở thành triệu phú thì Ajax sẽ trở thành nhiều-triệu-phú (Inter trả khoảng 10 triệu guilder cho Jonk và 30 triệu cho Bergkamp - số tiền chuyển nhượng lớn nhất dành cho một cầu thủ Hà Lan tính tới thời điểm đó).
Trong 4 tháng cuối của mùa giải, phong độ của Ajax thất thường như điên, tuần trước vừa mới vùi dập những nhà đương kim vô địch Feyenoord với tỉ số 5-0, ngay tuần sau lại mất điểm trước chú lùn MVV Maastricht. Trong khuôn khổ cúp UEFA, hai sai lầm của thủ thành Stanley Menzo đã khiến Ajax không thể vượt qua Auxerre và Van Gaal đã phải đưa ra những quyết định cứng rắn: Menzo bị gạch khỏi đội hình xuất phát ngay lập tức và được thay thế bằng chàng trai trẻ tuổi Edwin van der Sar. Trong một trận đấu khác, cầu thủ chạy cánh Bryan Roy đã không làm tốt theo chỉ đạo của Van Gaal - và ngay lập tức bị chuyển đến Foggia. Khi cơ ngôi vô địch ngày càng xa xôi, Van Gaal thể hiện ra mặt sự bực tức của ông đối với Bergkamp và Jonk, đổ lỗi họ vì thất bại trước PSV. Thậm chí cho đến tận bây giờ, điều đó vẫn rất đau đớn. Dennis nói: "Những chỉ trích của ông ấy đối với tôi và Wim là không công bằng. Tôi đã làm mọi thứ có thể mùa giải ấy để giành chức vô địch với Ajax. Tôi hoàn toàn tập trung vào việc đó. Khi Rob Hansen thương lượng với Inter thì trong đầu tôi chỉ có một điều: trận đấu với PSV. Tôi muốn giành chiến thắng. Vâng, tôi phải đi đến La Hay vào tối thứ Sáu để ký hợp đồng, nhưng tôi vẫn kiểm soát được mọi thứ. Tôi nghỉ ngơi vào thứ Bảy và đi ngủ sớm. Tôi còn hơn cả quyết tâm cho ngày hôm sau. Van Gaal bóng gió rằng thái độ của tôi đã thay đổi sau khi hợp đồng với Inter được hoàn tất. Điều đó không đúng. Mỗi khi vào sân tôi đều muốn chơi hay hơn trận đấu trước. Tôi luôn có cùng động lực, đó là trở thành cầu thủ xuất sắc nhất trên sân, là giành chiến thắng. Nó không hề thay đổi. Louis lẽ ra nên biết rõ điều đó."
Vào đầu tháng Năm, Ajax thất thủ trước đội bóng nhược tiểu Willem II, chính thức chấm dứt hy vọng vô địch. Hai mươi phút sau khi hiệp 2 bắt đầu, Van Gaal rút tiền đạo ngôi sao ra và thay bằng hậu vệ xoàng Johnny Jansen. Bước ra băng ghế dự bị, Dennis nhìn Louis với ánh mắt dao găm và lắc đầu như thể muốn nói: "Ông đang làm cái quái gì thế?" Một máy quay truyền hình đã chộp được khoảnh khắc không-trả-lời của Van Gaal: "Tôi sẽ cho cậu biết vào ngày mai." Hôm sau, Van Gaal nói rằng tình huống thay người đó là về chiến thuật "vì Bergkamp không để tâm vào trận đấu. Hay chính xác hơn, cậu ấy lại không để tâm vào trận đấu. Dennis là một tài năng phức tạp, nhưng hiện tại có lẽ cậu ấy đã dừng phát triển." Đến bây giờ thì Dennis phản ứng: "Rõ ràng đó là những gì ông ấy đang làm. Đó là mùa giải cuối cùng của tôi với Ajax và tôi sẽ đạt trần ở Hà Lan. Tôi cần phải ra đi nhưng bằng cách nào đó tôi cảm thấy ông ấy cần giữ tôi ở đúng vị trí của mình để nói rằng: 'Cậu chẳng có gì đặc biệt, cậu chỉ là một cá nhân trong đội bóng.' Trong trận đấu ấy, việc đó [việc thay người] là một quyết định ngớ ngẩn. Tôi là cầu thủ ghi bàn hàng đầu ở Hà Lan. Và trận đấu còn những gần 30 phút nữa. Chúng tôi đã có thể cứu vãn trận đấu. Nhưng ông ấy muốn đưa ra một thông điệp.
"Cuối mùa giải, tôi có cảm giác rằng chính Ajax đã làm sai lệch thông tin về việc tôi sẽ ra đi. Điều đó khiến tôi cảm thấy khó hiểu và thất vọng. Trước kì nghỉ đông [mùa bóng 1992-93] tôi đã thông báo trước rằng đây sẽ là mùa bóng cuối cùng của mình tại đây. Ajax có rất nhiều thời gian chuẩn bị cho sự ra đi của tôi và câu lạc bộ đã kiếm được bộn tiền trong vụ chuyển nhượng. Họ có thể đòi hỏi gì hơn nữa chứ? Đó là một quy trình bình thường ở Ajax đối với một cầu thủ tự đào tạo (vii): chơi tốt ở đội một và được bán đi lấy một khoản tiền lớn."
*************************
Rất lạ là mối quan hệ bóng đá giữa anh với Van Gaal có thể vừa rất hiệu quả lại vừa căng thẳng. Thậm chí, dù quan hệ bóng đá của anh với Leo Beenhakker ít sáng tạo hơn rất nhiều, anh lại có vẻ quý và cảm thấy ổn với ông ấy.
Dennis: "Tôi đã chẳng thể nổi giận với Beenhakker. Giờ cũng thế. Leo là một người tuyệt vời, với những nhận xét thông minh và khả năng quản lý một tập thể. Ông ấy có mối quan hệ tốt với các cầu thủ ngôi sao, và cũng rất thân thiện với các cầu thủ dự bị. Ông ấy là người phù hợp nhất dành cho một đội bóng có nhiều tên tuổi lớn. Ông ấy là một nhà quản trị con người thực sự. Đó là điểm khác nhau cơ bản giữa ông và Louis. Leo có đầy đủ sự khôn ngoan và ông cũng biết cách điều khiển giới truyền thông. Tôi thích làm việc với ông ấy, mặc dù giữa chúng tôi không có tiếng nói chung về việc cho tôi chơi ở vị trí số 10. Khỉ thật, đó là vị trí của tôi! Nhưng tôi khâm phục cách ông ấy có thể sửa sai và khuyến khích cầu thủ bằng cách gọi họ ra một bên và nói đôi lời với họ."
Van Gaal cứ cười suốt khi cổ động viên nhà chào tạm biệt Dennis và Wim bằng màn pháo hoa giàu cảm xúc ở De Meer (**) sau trận đấu cuối cùng trên sân nhà của mùa giải 1992-93. Vài ngày sau, khi Dennis chơi trận đấu chính thức cuối cùng cho Ajax, anh đã thể hiện cảm xúc của mình. Ghi bàn vào lưới đội bóng nhỏ Heerenveen, anh đã ăn mừng bàn thắng bằng tiếng gầm gừ và một bàn tay nắm chặt - những cử chủ thể hiện sự giận dữ và phản đối của mình.
Vậy đấy, câu chuyện giữa hai người đàn ông đó là như vậy. Trận đấu đó hoá ra cũng là trận cuối cùng Dennis chơi dưới sự chỉ đạo của Louis. Con đường của họ trên cương vị cầu thủ và huấn luyện viên không bao giờ giao nhau nữa. Vào lúc Van Gaal trở thành huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia năm 2000, Bergkamp đã giã từ oranje. Gần đây nhất, hai người đứng về hai phía đối nghịch trong cuộc chiến giành ảnh hưởng ở Ajax năm 2011. Dennis là đồng minh thân cận nhất của Cruyff, trong khi Louis là người đứng đầu phe chống-Cruyff. Giờ thì Van Gaal một lần nữa được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia. Khi được đề nghị thực hiện cuộc phỏng vấn cho cuốn sách này, ông đã từ chối thông qua nhân viên truyền thông của mình, người đã nói rằng mọi thứ Louis muốn nói về Dennis đều nằm trong cuốn sách xuất bản năm 2009 của ông "Van Gaal: Tự truyện và Tầm nhìn". Trong cuốn sách, ông cho rằng Dennis chỉ muốn hạ thấp mình, tuyên bố rằng Ajax chỉ có thể giành chức vô địch quốc gia và Champions League sau sự ra đi của Bergkamp: "Không tốt đẹp gì khi nói thế, nhưng [Jari] Litmanen chính là sự nâng cấp ở vị trí số 10 của Bergkamp. Với cậu ấy [Litmanen], đội bóng trở nên cân bằng hơn."
Đó là một ghi chú khó hiểu và không-rộng-lượng. Bergkamp và Litmanen là những cầu thủ rất khác nhau, chơi ở những vị trí khác nhau ở những thời điểm khác nhau và với những đồng đội khác nhau. Trong bất cứ trường hợp nào, Van Gaal cũng đã ghi nhận sự trở lại của Frank Rijkaard, trước tiên ở hàng tiền vệ, sau này ở hàng hậu vệ, chính là nhân tố giúp ổn định đội bóng và sau đó trở thành những nhà vô địch châu Âu năm 1995.
**************************
Có sự hiềm khích giữa anh và Van Gaal?
Dennis: "Chúng tôi ổn. Sẽ là quá nặng nề nếu nói tôi không có quan hệ tốt với Louis. Nhìn lại mọi việc, có thể nói ông ấy đã trở thành huấn luyện viên của tôi vào thời điểm thích hợp. Nếu tôi ở lại thêm một mùa giải nữa, mọi việc sẽ trở nên khó khăn. Nó sẽ thành một cuộc chiến, thực vậy. Nhưng điều đó chẳng phải là một vấn đề gì lớn."
Về cơ bản anh tôn trọng ông ấy chứ?
"Tất nhiên."
Những khó khăn không giống như ở Inter với Ottavio Bianchi chứ?
"Đúng vậy! Không hề giống chút nào. Chúng ta phải nhớ rằng Louis luôn muốn chơi thứ bóng đá đẹp. Bóng đá Ajax. Ông ấy sẽ không bao giờ thừa nhận điều đó, nhưng thứ bóng đá ông ấy muốn giống như thứ bóng đá Cruyff muốn, và Wenger... Điểm khác biệt là phương pháp của họ. Phong cách huấn luyện của Cruyff dựa trên những gì ông ấy có khi là một cầu thủ: phiêu lưu, ngoạn mục, tấn công. Johan dựa vào những kỹ năng và bản năng, ông không phân tích nhiều. Van Gaal thì mô phạm hơn. Ông đưa ra những chỉ đạo cho các cầu thủ thực hiện để phục vụ cho sự vận hành của hệ thống. Và hệ thống đó là bất khả xâm phạm. Wenger thì ở giữa họ. Nickname của ông là 'Giáo sư'. Ông giỏi chiến thuật, nhưng ông thậm chí còn giỏi hơn trong việc tạo ra sự cân bằng cho đội bóng. Wenger không suy nghĩ nhiều về phương diện hệ thống. Ông nghĩ về phương diện cầu thủ, những cầu thủ thông minh, và ông cho phép họ quyết định hệ thống trên sân bóng. Và, cũng giống Cruyff, ông yêu thích những cầu thủ kĩ thuật, những người có khả năng chơi bóng một cách bản năng."
Như Van Gaal đã chứng tỏ hồi giữa thập niên '90 ở Ajax và một thập kỷ sau ở AZ Alkmaar, sở trường của ông là làm việc với những cầu thủ trẻ vẫn-còn-mọi-thứ-để-chứng-tỏ và với những đội bóng vẫn-còn-mọi-thứ-để-giành-lấy. Sẽ khó khăn hơn cho ông khi các cầu thủ trở nên ít nghe lời hơn. Ở Barcelona ông có mâu thuẫn với Rivaldo. Ở Bayern ông tranh cãi với Luca Toni và Franck Ribéry. Và, 5 năm sau khi giành chiếc cúp vô địch Champions League với đội hình Ajax trẻ trung và kỷ luật, chính những cầu thủ ấy không còn sẵn sàng mù quáng nghe theo lệnh của ông trong đội tuyển quốc gia Hà Lan nữa. Kinh nghiệm của họ với những câu lạc bộ lớn ở nước ngoài đã khiến họ trở nên độc lập hơn.
Dennis: "Với Van Gaal, mọi cầu thủ đều như nhau. Không có những thứ kiểu như cầu thủ ngôi sao, bởi tất cả đều phải phục vụ đội bóng và hệ thống - hệ thống của ông ấy. Ngược lại, Cruyff dựa vào những cầu thủ phi thường, những cá nhân xuất sắc, bởi họ là những người có khả năng quyết định trận đấu. Ông kích thích và thách thức những cầu thủ ngôi sao của mình, thậm chí bằng cách tạo ra mâu thuẫn nếu cần thiết. Bản thân Johan là cầu thủ vĩ đại nhất và các cầu thủ phục vụ ông [một cách tự nhiên], đó là điều không thể nghĩ đến trong một đội bóng được dẫn dắt bởi Van Gaal. Kể cả đối với những cầu thủ lớn nhất, đội bóng vẫn luôn là ưu tiên số một. Nhưng hãy tưởng tượng mà xem, nếu bạn có 10 hoạ sỹ xoàng, và bạn cũng có Rembrandt (viii). Bạn sẽ nói với Rembrandt rằng ông ấy chẳng giỏi hơn những người khác ư? Hay bạn sẽ khiến ông ấy cảm thấy đặc biệt và để cho ông ấy trở nên đặc biệt, vì thế ông ấy có thể sáng tạo ra những tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời? Wenger lại khác. Ông sẽ giữ khoảng cách của mình và tránh đường không để mâu thuẫn xảy ra. Sự bình tĩnh, nghiêm túc, chuyên nghiệp và thông minh của ông thấm dần vào đội bóng. Đó là cách ông đảm bảo mọi người cư xử chuyên nghiệp và các cầu thủ lớn đều phục vụ đội bóng. Đồng thời, ông cũng để họ làm những thứ của riêng mình, điều đó giúp họ có được sự tự do để trở nên tuyệt vời." Và dĩ nhiên, Rembrandt của bóng đá Hà Lan chính là Cruyff.
Khi Van Gaal bắt đầu sự nghiệp là một huấn luyện viên trẻ dưới trướng Cruyff, vốn dĩ lớn lên cùng nhau ở khu đông Amsterdam, hai người đàn ông đã có sự hiểu biết và kích thích lẫn nhau cùng phát triển. Nhưng điều đó đã thay đổi. Những khác biệt trong tính cách dần khiến Louis và Johan xa rời nhau. Sự nhân nhượng giữa hai tính cách mạnh mẽ và ngoan cố dường như là điều không thể, đặc biệt là cuộc lật đổ và chống-lật-đổ ở Ajax năm 2011.
Nói theo một cách triết lý, sự khác biệt lớn nhất có thể hiểu như sau: trong khi cũng chơi thứ bóng đá giống như Cruyff, Van Gaal lại luôn giữ nguyên nhận định rằng các cầu thủ cần ông ấy để chơi thứ bóng đá ấy. Nếu bóng đá là một ván cờ thì Louis tự nhận mình là một kiện tướng, còn các cầu thủ là những quân cờ. Cruyff thì trái lại, ông muốn đào tạo những cầu thủ tài năng, thông minh trở thành những cá nhân có suy nghĩ độc lập, những người sẽ tự đưa ra những quyết định đúng một cách bản năng và phối hợp với các đồng đôij một cách hiệu quả. Nói cách khác, trong khi Louis coi vai trò của huấn luyện viên là tối thượng, còn Johan muốn phát triển những cầu thủ sẽ khiến cho người huấn luyện viên trở nên thừa thãi.
Dennis hoàn toàn thích cách tiếp cận của Cruyff hơn và ngược lại Dennis chính là mẫu cầu thủ mà Cruyff giữ lại như một điển hình. Trên thực tế, toàn bộ kế hoach mang chất Cruyff ở Ajax hiện giờ - như Johan có thể thực hiện - là tạo ra những thế hệ Dennis Bergkamp mới.
---------------------------
(i) Leidseplein: Quảng trường ở Trung tâm Amsterdam. Từ năm 1997 trở về trước, các trận chung kết cúp UEFA thi đấu theo thể thức lượt đi - lượt về, có áp dụng luật bàn thắng sân khách. Năm 1992, hai đội Ajax và Torino lọt vào trận Chung kết của giải đấu. Lượt đi hai đội hoà 2-2 ở Turin, lượt về kết thúc với tỉ số 0-0. Ajax giành cúp bằng luật bàn thắng trên sân khách.
(ii) Easter Island: đảo Phục sinh là một hòn đảo nằm ở Nam Thái Bình Dương, thuộc lãnh thổ Chi-lê. Đảo Phục sinh nổi tiếng với 887 bức tượng hình người to lớn còn tồn tại, được gọi là Moai.
- Đây là vị trí trên bản đồ của đảo Phục sinh:
- Nhìn mặt bác Louis cũng hao hao giống mặt tượng Moai thật! :D
(iii) Year of Four Emperors: Sau cái chết của Nero (năm 68), triều đại Augustus kết thúc. Trong khoảng thời gian này (từ năm 68 đến năm 69), ở Rome chứng kiến sự lên-xuống của 4 vị vua lần lượt thay nhau cai trị. Đó là Galba, Otho, Vitellius và Vespasian.
(iv) Shadow striker: Người dịch đã đề cập đến trong Phần mở đầu của cuốn Tự truyện.
(*) Từ tiếng Anh được sử dụng là decisive, khó chuyển ngữ quá. :-(
(v) La Hay là cách gọi theo tiếng Pháp. Tiếng Anh: The Hague. Tiếng Hà Lan: Den Haag. Chắc hẳn đối với chúng ta thì cách gọi La Hay rất quen thuộc rồi. Còn Den Haag thì bình thường, nếu ai hay theo dõi livescore hoặc hay chơi FM hoặc quan tâm đến giải Eredivisie thì cũng sẽ biết cái tên này. Giờ thì tôi cũng mới biết La Hay chính là Den Haag đấy ạ. :D
(vi) Gouda là một thành phố nhỏ ở phía Tây của Hà Lan, nổi tiếng với đặc sản pho-mát.
(vii) Home-grown player: Thật có để đưa ra một từ tiếng Việt tương đương, nhưng trong văn cảnh ở trên thì có thể hiểu đó chính là một cầu thủ mà câu lạc bộ tự đào tạo. Hiện nay mình không rõ quy định về home-grown players của các liên đoàn bóng đá khác như thế nào, nhưng riêng ở Anh, có thể hiểu home-grown players là các cầu thủ có thể đến từ bất kỳ quốc gia nào trên thế giới, miễn là họ đã được đăng ký thi đấu ít nhất 3 năm bởi một CLB bóng đá chuyên nghiệp của Anh hoặc xứ Wales trong độ tuổi từ 16-21.
(**) De Meer là sân vận động trước kia của Ajax, có sức chứa khoảng 22 nghìn người, được hoàn thành tháng 9/1934 và sử dụng đến năm 1996, sau khi sân Amsterdam Arena được xây dựng. De Meer bị phá huỷ 2 năm sau đó.
(viii) Rembrandt: (15/7/1606 - 4/10/1669), là một hoạ sĩ và nghệ sĩ khắc bản in nổi tiếng của Hà Lan. Trong Danh sách những người Hà Lan vĩ đại nhất lịch sử do đài KRO tổ chức, ông là nghệ sĩ có vị trí cao nhất (đứng thứ 9). Thế mới thấy câu nói "Rembrandt của bóng đá Hà Lan chính là Johan Cruyff" thực sự xác đáng.
---------------------------
Personal comment:
Như vậy cuốn tự truyện của anh dzai Dennis đã nói về hai vị huấn luyện viên vĩ đại của thế giới nói chung và của Hà Lan nói riêng, ngay tại 2 chương đầu tiên. Cũng có thể là do trình tự thời gian của cuốn sách. Đọc xong mình mới thấu hiểu nhiều khía cạnh khác trong bóng đá.
Cách anh dzai Dennis và ký giả David Winner nói về sự khác nhau giữa Cruyff và Van Gaal, mình thấy rất thú vị và ấn tượng. Có một điều bản thân người dịch thấy rất đáng tiếc, đó là khi mình đã biết xem đá bóng thì Cruyff đã nghỉ hưu mất rồi. Mặc dù giờ ông đã quay về Ajax, nhưng là trên cương vị chỉ đạo từ trên xuống, chứ không phải trên tư cách huấn luyện viên trưởng.
Còn những đội bóng của Van Gaal, toàn đội giỏi cả, nhưng hay xảy ra mâu thuẫn giữa cầu thủ với huấn luyện viên.Tài thật! Riêng thế hệ cầu thủ Ajax đoạt cúp C1 năm 1995, có lẽ công lớn nhất thuộc về Van Gaal. Toàn cầu thủ trẻ, tài năng, cả đội chơi bóng đồng đều. Mà như đánh giá ở Chương sách này, Van Gaal sẽ luôn thành công với những cầu thủ trẻ khao khát chứng tỏ mình và với những đội bóng khao khát giành chiến thắng.
Đội hình đội tuyển quốc gia Hà Lan hiện giờ cũng nhiều cầu thủ trẻ, ít tên tuổi, hehe. Liệu Van Gaal có thành công trên đất Brazil năm nay không nhỉ? :-)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét